پیش از هر سخن
بسیاری از تریدرها زمانی که صحبت از ژورنال معاملاتی میشود، سریع جبهه میگیرند. «حوصله ندارم!»، «همهچی تو ذهنمه!»، «وقت اضافه ندارم!». اما وقتی حساب معاملاتیشان بعد از چند ماه در ضرر فرو میرود، نمیدانند مشکل از کجاست. این مقاله دقیقاً به همین موضوع میپردازد: چرا بیشتر تریدرها ژورنال ندارند و چطور ژورنال خودکار میتواند بدون دردسر، معاملات را بهینه کند.
ژورنال معاملاتی وقتگیر است! – واقعیت یا بهانه؟
بیشتر تریدرها فکر میکنند نوشتن معاملات وقت زیادی میگیرد، ولی مشکل اصلی این نیست. مسئله اینجاست که ژورنالنویسی را کار اضافه میبینند، نه ابزاری برای بقا. واقعیت این است که ژورنال خوب، قرار نیست یک دفتر خاطرات باشد که تمام جزئیات غیرضروری در آن نوشته شود. تنها چیزی که برای یک ژورنال ابتدایی نیاز است، ثبت اطلاعات کلیدی مانند ورود، خروج، دلیل ورود، احساسات هنگام معامله، و نتیجه معامله است.
یک روش کاربردی این است که از الگوی سادهی RRR (Risk, Reason, Result) استفاده کنید:
- Risk (ریسک): قبل از ورود، نسبت ریسک به ریوارد را مشخص کن.
- Reason (دلیل): چرا این معامله را گرفتی؟ بر اساس پرایساکشن، تحلیل تکنیکال یا روانشناسی بازار؟
- Result (نتیجه): آیا معامله موفق بود؟ آیا طبق استراتژی عمل کردی یا احساساتت دخالت کرد؟
این سه عامل ساده ترین مواردی هستند که در یک ژورنال بسیار ساده و سطحی ثبت می شوند، اگر فقط همین سه مورد را ثبت کنید، که کمتر از ۳۰ ثانیه نیز طول میکشد اما خروجی این زمان کسب اطلاعات ارزشمندی از عملکردت به دست میآوری.
همهچی تو ذهنمه!» – توهم حافظه قوی و ضررهای پنهان
بسیاری از تریدرها فکر میکنند که همه چیز را در ذهنشان دارند و نیازی به ثبت معاملات ندارند. اما وقتی یک معامله زیانده انجام میدهند، دقیقاً نمیدانند کجای کارشان اشتباه بوده است؟!
چرا نباید به حافظه خودمان اعتماد کنیم؟

- سوگیری شناختی (Cognitive Bias): ذهن انسان تمایل دارد موفقیتها را به یاد بیاورد و شکستها را فراموش کند. بدون ژورنال، ممکن است ضررهای قبلی را به استراتژی خود نسبت ندهی و همان اشتباهات را دوباره انجام دهی.
- عدم دقت در جزئیات: ثبت نکردن معاملات یعنی فراموش کردن شرایط ورود، نقاط خروج و دلایل ورود، که باعث تحلیل نادرست استراتژی میشود.
- عدم امکان تحلیل بلندمدت: بدون ژورنال، امکان مشاهده الگوهای معاملاتیدر طولانیمدت وجود ندارد. شاید فکر کنید که استراتژی معاملاتی شما سودده است، اما آیا در ۱۰۰ معامله پشتسرهم هم سودده خواهد بود؟ و جزئیات تمام معاملات خود را به خاطر دارید؟
چطور بفهمیم یک ستاپ معاملاتی واقعاً سودده است؟
مثبت بودن دلاری حساب به معنی سودده بودن نیست! این جمله یک حقیقت فراموش شده در بین معامله گران است که تنها با یک نگاه ساده به بالانس حساب خود به این نتیجه گیری میرسند که در صورت مثبت بودن آن ها سودده و موفق هستند و یا در صورت در زیان بوده حساب آن ها نا موفق و زیان ده هستند. در صورتی که بازدهی کلی سیستم تصمیم گیری شما برگرفته از مجموعه ای از عوامل مجزا است و ممکن است بنا به شانس یا هر دلیلی دیگری بالانس شما مثبت باشد اما آیا می دانید علت مثبت بودن حسابتان چیست؟
می دانید عامل زیان ده شما که مدام در حال تکرار است چیست؟ پاسخ تمام این سوال های بسیار مهم تنها پس از ثبت مستمر معاملات در یک ژورنال معاملاتی پنهان شده که با بررسی و استنتاج آن ژورنال پاسخ ها برای شما نهان می شوند. بنابراین یک ستاپ باید در بلندمدت و با در نظر گرفتن ریسک، عملکرد مطلوبی داشته باشد.
چگونه میتوان یک استراتژی را بدون توجه به سود یا زیان بررسی کرد؟
- دراودان (Drawdown) : ممکن است یک استراتژی در ۱۰ معامله اول سود دهد، اما اگر در ۲۰ معامله بعدی دراودان سنگین ایجاد کند، حساب را نابود خواهد کرد. باید ببینی که حداکثر دراودان حساب چقدر است و آیا میتوانی از لحاظ روانی و مالی آن را تحمل کنی؟
- ریسک به ریوارد (Risk-to-Reward Ratio): نسبت میانگین سود به میانگین ضرر مهمتر از نرخ برد است.
- اگر در یک استراتژی، نرخ برد ۴۰٪ باشد اما نسبت سود به ضرر ۳:۱ باشد، در بلندمدت سودده خواهد بود.
- اگر استراتژی نرخ برد ۷۰٪ داشته باشد ولی نسبت سود به ضرر ۱:۲ باشد، ممکن است در بلندمدت ضررده باشد.
- ثبات عملکرد: آیا ستاپ معاملاتی شما فقط در یک نوع بازار (روندی یا رنج) جواب میدهد؟ یا در همه شرایط بازار عملکرد مطلوبی دارد؟ پاسخ این سوال ها در ثبت مستمر معاملات در یک ژورنال وجود دارد.
نقش ژورنال معاملاتی در کشف مشکلات پنهان
ژورنال فقط برای ثبت معاملات نیست، بلکه یک ابزار تحلیلی است که به شما کمک میکند بفهمی چرا در برخی معاملات شکست میخورید و یا حتی پیروز آن روز معاملاتی هستید.
چگونه ژورنال به بهبود استراتژی کمک میکند؟
-
-
-
- کشف معاملات احساسی: وقتی معاملات ناموفق را بررسی کنید، میبینید که بسیاری از آنها بر اساس استراتژی نبوده بلکه از روی ترس یا طمع گرفته شدهاند.
- تشخیص بهترین تایمفریم و بازار: شاید بفهمید که ستاپ معاملاتی شما در تایمفریم خاصی بازدهی بهتری دارد یا در بازارهای پرنوسان عملکرد بهتری دارد.
- محاسبه میزان کارمزدها و تاثیر آنها: بسیاری از تریدرها فقط به سود و ضرر خام توجه میکنند و فراموش میکنند که کارمزدها چقدر از سودشان را میبلعند.
-
-
تریدرهایی که ژورنال ندارند، هیچ کنترلی روی عملکردشان ندارند ژورنالنویسی قرار نیست وقت تو را تلف کند، بلکه قرار است باعث رشد و بهبود معاملات شما شود. اگر حوصله نوشتن نداری، مهم نیست چطور فقط مسیر معاملاتی خودت را ثبت کن!.
ارادتمند، ۲۲.اسفند.۱۴۰۳